W kuchni połączonej z salonem okap jest jednym z tych urządzeń, które warto zaplanować już na etapie projektu zabudowy. Nie decyduje wyłącznie o tym, jak szybko znikną zapachy po gotowaniu. Ma również wpływ na akustykę pomieszczenia, oświetlenie blatu, układ szafek górnych i wygląd całej strefy kuchennej.
Najważniejsze są dwie kwestie: skuteczność pracy oraz poziom hałasu. Wygląd także ma znaczenie, szczególnie wtedy, gdy okap znajduje się nad wyspą i staje się dobrze widocznym elementem aranżacji. Dlatego wybór konkretnego modelu warto połączyć z decyzją o rodzaju płyty, układzie mebli, dopasowaniu do przebiegu wentylacji oraz sposobie użytkowania kuchni.
Pierwszą decyzją jest sposób pracy okapu. Wyciąg odprowadza powietrze do kanału wentylacyjnego, dlatego zwykle lepiej radzi sobie z parą, zapachami i wilgocią. Wymaga jednak odpowiedniego podłączenia oraz dobrze poprowadzonego kanału.
Pochłaniacz pracuje w obiegu zamkniętym. Filtruje powietrze i oddaje je z powrotem do pomieszczenia. To rozwiązanie prostsze w montażu, szczególnie w mieszkaniach lub kuchniach, w których nie ma możliwości podłączenia okapu do wentylacji. Trzeba jednak pamiętać o regularnej wymianie filtrów i o tym, że pochłaniacz nie usuwa wilgoci tak skutecznie jak dobrze wykonany wyciąg.
Przed zakupem warto sprawdzić warunki techniczne w domu lub mieszkaniu. Znaczenie ma typ wentylacji, możliwość poprowadzenia kanału, jego średnica, długość oraz liczba załamań.
Rekuperacja nie zastępuje okapu. Zapewnia stałą wymianę powietrza, ale nie przechwytuje tłuszczu i oparów bezpośrednio nad płytą. W domu z rekuperacją najprostszym rozwiązaniem jest zwykle okap pracujący jako pochłaniacz: oczyszcza powietrze z tłuszczu i zapachów, natomiast wilgoć usuwa instalacja wentylacyjna. Wyciąg odprowadzający powietrze na zewnątrz również jest możliwy, lecz powinien zostać uwzględniony w projekcie, aby nie zaburzał bilansu nawiewu i wywiewu. Standardowego okapu nie należy podłączać bezpośrednio do kanałów rekuperacji, chyba że cały system został do tego przystosowany i odpowiednio zabezpieczony przed tłuszczem.
Wydajność okapu warto dobrać do wielkości przestrzeni, w której będzie pracował. Najprościej policzyć orientacyjną kubaturę pomieszczenia: powierzchnię kuchni i najbliższej strefy dziennej mnożymy przez wysokość wnętrza. Otrzymany wynik w metrach sześciennych warto pomnożyć przez kilka wymian powietrza na godzinę. Przyjmuje się, że okap powinien zapewniać około 6 wymian powietrza na niższym biegu, około 9 wymian na biegu średnim i około 12 wymian na biegu maksymalnym. W kuchni otwartej szczególnie ważny jest bieg średni, ponieważ to z niego najczęściej korzysta się podczas codziennego gotowania.
W praktyce do kuchni otwartej na salon często wybiera się okap o wydajności około 500–700 m³/h. Przy większej przestrzeni, wyspie kuchennej lub częstym gotowaniu warto szukać modeli o wydajności 700–900 m³/h. Nie chodzi jednak o to, aby wybierać najmocniejszy okap z katalogu. Ważne, aby urządzenie mogło skutecznie pracować na średnich biegach, a tryb intensywny służył tylko wtedy, gdy gotowania jest więcej.
Przykład: jeśli kuchnia z częścią dzienną ma około 30 m², a wysokość pomieszczenia wynosi 2,6 m, kubatura wynosi około 78 m³. Okap o wydajności w granicach 600–700 m³/h będzie w takim układzie rozsądnym wyborem, pod warunkiem prawidłowego montażu i odpowiednio poprowadzonego kanału.
Wydajność trzeba też zestawić z hałasem. Bardzo mocny okap, który podczas zwykłego gotowania wymaga pracy na wysokim biegu, może być uciążliwy w salonie. Dlatego lepiej wybrać model z zapasem wydajności, ale sprawdzić poziom głośności na tych biegach, których będzie się używać na co dzień.
Przy urządzaniu kuchni otwartej warto zwrócić uwagę na wartości okapu podawane w decybelach. Różnica kilku decybeli może wydawać się niewielka na papierze, ale w otwartej kuchni bywa wyraźnie odczuwalna. Dlatego do kuchni połączonej z salonem najlepiej wybierać okap, który ma odpowiedni zapas wydajności i nie wymaga częstej pracy na najwyższym biegu. Wtedy urządzenie skutecznie usuwa zapachy i parę, a jednocześnie nie dominuje akustycznie w części dziennej. Różnice między modelami mogą być odczuwalne szczególnie wieczorem, gdy w domu jest ciszej, a kuchnia i salon funkcjonują jako jedna przestrzeń.
Bardzo ciche okapy mogą na najniższym biegu pracować na poziomie około 40–45 dB, a wybrane modele osiągają nawet około 35 dB. Sama wartość podana w decybelach nie wystarcza jednak do porównania urządzeń - trzeba sprawdzić, jaką wydajność okap osiąga przy tej głośności oraz czy wynik dotyczy pracy jako wyciąg, czy pochłaniacz. Tryb intensywny jest zwykle znacznie głośniejszy, ale uruchamia się go tylko na krótko. Dla codziennego komfortu większe znaczenie mają parametry na niskich i średnich ustawieniach
Okap powinien zbierać opary bezpośrednio znad płyty. Na jego skuteczność wpływają przede wszystkim szerokość urządzenia, wysokość montażu oraz ustawienie względem pól grzewczych. Należy przy tym zachować odległości wskazane przez producenta konkretnego modelu.
Gdy płyta znajduje się przy ścianie, można zastosować widoczny okap przyścienny albo model podszafkowy lub przeznaczony do zabudowy. Druga opcja mniej ingeruje w wygląd kuchni i pozwala zachować część szafki nad płytą.
Okap wyspowy montuje się do sufitu nad płytą umieszczoną na wyspie. Jest dobrze widoczny, dlatego staje się istotnym elementem aranżacji. Jego montaż oraz przebieg kanału wentylacyjnego najlepiej zaplanować przed wykonaniem sufitu i instalacji.
Okap sufitowy umieszcza się w suficie podwieszanym lub przygotowanej zabudowie. Nie zasłania widoku pomiędzy kuchnią a salonem, dlatego dobrze sprawdza się w otwartej strefie dziennej. Ze względu na większą odległość od płyty wymaga właściwie dobranej szerokości, wydajności i wysokości montażu.
Alternatywą dla urządzenia montowanego nad płytą jest płyta indukcyjna ze zintegrowanym okapem. Opary są zasysane przez wlot znajdujący się pomiędzy polami grzewczymi, dzięki czemu przestrzeń nad wyspą pozostaje otwarta. Takie rozwiązanie zajmuje jednak trochę miejsca pod blatem na samo urządzenie oraz kanał wentylacyjny. Więcej na ten temat piszemy w poradniku Jak wybrać płytę indukcyjną.
W kuchni otwartej okap jest widoczny z salonu, dlatego powinien pasować do charakteru całej zabudowy. Nie zawsze najlepszym rozwiązaniem jest model, który ma całkowicie zniknąć. Czasem prosty okap ścienny wygląda lepiej niż zabudowa, która próbuje ukryć urządzenie kosztem proporcji mebli.
W nowoczesnych kuchniach dobrze sprawdzają się okapy sufitowe, podszafkowe, teleskopowe oraz modele zintegrowane z płytą. W aranżacjach z wyspą okap może być natomiast elementem dekoracyjnym, przypominającym lampę lub wyraźny detal nad blatem. W takim przypadku ważna jest nie tylko forma, ale również skuteczność pracy i poziom hałasu.
Wygląd warto traktować jako część projektu, a nie jako osobną decyzję rozpatrywaną na końcu. Okap powinien pasować do mebli, oświetlenia, stołu, lamp i całej strefy dziennej.
Przy wyborze okapu do kuchni otwartej na salon warto sprawdzić przede wszystkim:
Okap do kuchni otwartej na salon najlepiej wybrać jeszcze przed zamówieniem mebli i wykonaniem instalacji. Najpierw trzeba ustalić, czy można podłączyć go jako wyciąg, następnie dobrać wydajność do kubatury pomieszczenia i sprawdzić poziom hałasu na najczęściej używanych biegach. Dopiero wtedy warto zdecydować, czy okap ma pozostać ukryty w zabudowie, czy stać się widocznym elementem aranżacji.